Wydawca treści

Użytki ekologiczne

Użytkami ekologicznymi są zasługujące na ochronę pozostałości ekosystemów mających znaczenie dla zachowania różnorodności biologicznej - naturalne zbiorniki wodne, śródpolne i śródleśne oczka wodne, kępy drzew i krzewów, bagna, torfowiska, wydmy, płaty nieużytkowanej roślinności, starorzecza, wychodnie skalne, skarpy, kamieńce, siedliska przyrodnicze oraz stanowiska rzadkich lub chronionych gatunków roślin, zwierząt i grzybów, ich ostoje oraz miejsca rozmnażania lub miejsca sezonowego przebywania.

Ich powierzchnia jest zazwyczaj niewielka i są to grunty najczęściej dotychczas uznawane za nieużytki. Zachowanie takich powierzchni w ich naturalnym stanie pozwala zarówno na utrzymanie różnorodności biologicznej krajobrazu jak i równowagi ekologicznej zniekształconych działalnością gospodarczą człowieka ekosystemów.

Na terenie administrowanym przez Lasy Państwowe zlokalizowane są:

Użytek ekologiczny „Rosiczka koło Żydowa"  o pow. 0,95 ha  stanowi  wyrobiska potorfowe oraz torfowiska powstałe w wyniku zarastania śródleśnych oczek wodnych, porośnięte rzadką roślinnością torfowiskową m. in. bagnicą torfowiskową, bażyną czarną, pływaczami, z licznymi stanowiskami roślin chronionych: bagna zwyczajnego i rosiczki okrągłolistnej.

Użytek ekologiczny „Rosiczka koło Naprat" o pow. 1,98 ha  Szczególnym celem ochrony użytku jest zachowanie torfowiska ze stanowiskami rzadkiej i chronionej roślinności torfowiskowej. Miejsce to, a szczególnie stawy na torfowiskach, zwracają również uwagę niezwykłym pięknem krajobrazu.

Użytek ekologiczny „Rosiczka koło Węgoryt"  o pow. 0,38 ha. Szczególnym celem ochrony użytku jest zachowanie torfowiska ze stanowiskami rzadkiej i chronionej roślinności torfowiskowej.

Poza terenem w zarządzie Lasów Państwowych:

Użytek ekologiczny „Rozlewisko Bartniki" o powierzchni 91,80 ha utworzony w celu ochrony ostoi ptaków wodno-błotnych. Ostoja ta ma istotne znaczenie w skali regionu. Obiekt położony jest w gminie Kiwity, około 2 km na południe od miejscowości Kiwity. Jest to obniżenie terenu, stanowiące nieckę położoną pomiędzy wzgórzami. Znajdowało się tu niegdyś jezioro Bartnickie, które zostało osuszone, a następnie zamienione na łąki i pastwiska. Do II Wojny Światowej teren ten był sztucznie odwadniany. Po wojnie zaniechano jego odwadniania i uległ on wtórnemu zabagnieniu. W celu poprawy warunków bytowania występujących tu ptaków władze gminy Kiwity przy współudziale finansowym EkoFunduszu zrealizowały projekt podniesienia poziomu wody. Oprócz tego wyremontowana została droga dojazdowa do użytku ekologicznego oraz wybudowano wieżę widokową i pomost dla wędkarzy. Powstały dzięki spiętrzeniu wód zbiornik został zarybiony.  Miejsce to zostało uznane jako jeden z cenniejszych obiektów przyrodniczych na tych terenach. Na stosunkowo niedużej powierzchni jaką zajmuje rozlewisko stwierdzono występowanie 101 gatunków ptaków, z czego 41 to gatunki lęgowe. Wśród nich występuje wiele gatunków chronionych m. in. perkoz dwuczuby, perkoz rdzawoszyi, perkoz zausznik, bąk, bączek, 7 gatunków kaczek właściwych, 4 gatunki kaczek nurkujących. Dla wielu gatunków siewkowatych, w tym: bekasów, brodźców, biegusów, batalionów i rycyków jest to dogodne miejsce odpoczynku i żerowania. Oprócz tego obserwowano tutaj wydrę, a w 1998 r. znaleziono okaz dorosłego żółwia błotnego. Na podmokłych terenach odkryte zostało bogate stanowisko storczyka krwistego oraz bardzo rzadki gatunek storczyka Traunsteinera.

Użytek ekologiczny „Torfowisko źródliskowe Sokolica" o powierzchni 3,33 ha jest  dobrze wykształconym torfowiskiem źródliskowym typu kopułowego. Torfowiska źródliskowe wykształcają się w miejscach naturalnego wypływu wód głębinowych z poziomów wodonośnych znajdujących się pod nieprzepuszczalną warstwą glin i iłów, wykazujących znaczne ciśnienie artezyjskie. Równina Sępopolska stanowi nieckę wypełnioną iłami zastoiskowymi i glinami moreny dennej. Torfowiska źródliskowe są dosyć rzadką odmianą moreny dennej. Omawiane torfowisko źródliskowe składa się z dwu pagórków wzniesionych około 7m ponad otaczający je płaski teren. Na szczycie jednej z kopuł (od str. wsch.) znajduje się jeziorko źródliskowe o powierzchni około 10m2. Wierzchołki pagórków porasta trzcina pospolita, a same pagórki tworzą torf szuwarowy oraz źródliskowa gytia wapienna. Obiekt ten z opisanym torfowiskiem źródliskowym ze względu na swą unikalność w skali kraju jest bardzo cenny.

Użytek ekologiczny „Torfowisko źródliskowe Spurgle" zajmuje powierzchnie 3,36 ha. Stanowi rzadką i bardzo interesującą odmianę torfowisk niskich źródliskowych typu wiszącego. W miejscach wypływu wód podziemnych w postaci skoncentrowanej (źródła) rozwijają się tzw. torfowiska kopułowe, w miejscach ich wypływu w postaci rozproszonej (wysięki lub wycieki) - torfowiska wiszące. Użytek ten podobnie jak „Sokolica" wchodzi w skład obszaru Natura 2000 „Torfowiska źródliskowe koło Łabędnika".

Użytek ekologiczny „Polder – Sątopy-Samulewo" zajmuje powierzchnię ok. 408 ha, jest rozlewiskiem i skupiskiem rzadkich gatunków ptactwa.  Użytek ten to skupisko około 40 gatunków ptaków wodnych i drapieżnych. W czasie przelotów gromadzi się tu po kilka tysięcy dzikich gęsi, żurawi i czapli. W jego okolicach gniazdują ptaki drapieżne, np. bieliki, rybołowy, błotniaki.